नवी दिल्ली : दिवाळीच्या एक दिवस आधी दिल्ली आणि एनसीआरमधील वातावरण पुन्हा एकदा धोकादायक पातळीवर पोहोचले आहे. रविवारी, 19 ऑक्टोबर रोजी राजधानीत सरासरी 296 ची प्रदूषण पातळी नोंदवल्यानंतर, कमिशन फॉर एअर क्वालिटी मॅनेजमेंट (CAQM) ने GRAP (ग्रेड रिस्पॉन्स ॲक्शन प्लॅन) च्या दुसऱ्या टप्प्याची तत्काळ अंमलबजावणी करण्याची घोषणा केली आहे.
GRIP-II अंतर्गत, दिल्ली-NCR मध्ये डिझेलवर चालणाऱ्या घरगुती जनरेटरच्या वापरावर पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. मात्र, वीज उपलब्ध नसल्यास कारखान्यांना तात्पुरते डिझेल जनरेटर वापरण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. वातावरणातील विषारी वायूंचे उत्सर्जन कमी करणे हा या उपक्रमाचा उद्देश असल्याचे सरकारचे म्हणणे आहे.
धूळ नियंत्रणासाठी सर्व सरकारी संस्था विशेष रस्ते स्वच्छता मोहीम राबवतील. जिथे धुळीचे प्रमाण जास्त असेल तिथे वायू प्रदूषणावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी ‘स्मॉग गन’ बसवण्यात येणार आहे. सर्व बांधकाम आणि पाडकाम प्रकल्पांवर काम करणाऱ्या बिल्डर्स आणि कंत्राटदारांना धूळ नियंत्रणाच्या विहित नियमांचे काटेकोरपणे पालन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. या संदर्भात सरकारी अधिकाऱ्यांची पथके दैनंदिन तपासणी करतील आणि उल्लंघन केल्यास मोठा दंड आकारला जाईल.
दिल्ली सरकारने ट्रॅफिक जाम नियंत्रित करण्यासाठी विशेष पथके नियुक्त करण्याचा निर्णय घेतला आहे, ज्यांची जबाबदारी व्यस्त भागात कोठेही स्तब्ध होणार नाही याची खात्री करणे असेल. पार्किंग शुल्कातही वाढ प्रस्तावित करण्यात आली आहे जेणेकरून लोक त्यांच्या स्वत:च्या कारपेक्षा सार्वजनिक वाहतूक अधिक वापरतात.
GRIP-II अंतर्गत, दिल्ली एनसीआरमधील हॉटेल, ढाबा आणि रेस्टॉरंटमध्ये ओव्हन किंवा स्टोव्हमध्ये लाकूड किंवा कोळसा जाळण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. सर्व हॉटेल्सना कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी फक्त एलपीजी किंवा इलेक्ट्रिक पॉवर वापरण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
दिल्ली NCR च्या रहिवासी कल्याण संघटनांना (RWAs) हिवाळ्यात त्यांच्या सुरक्षा रक्षकांसाठी हीटरची व्यवस्था करण्याच्या विशेष सूचना देण्यात आल्या आहेत जेणेकरून त्यांना स्वतःला गरम करण्यासाठी लाकूड किंवा कोळसा जाळण्याची गरज नाही. अधिका-यांचे म्हणणे आहे की हवेची गुणवत्ता आणखी खालावल्यास, GRIP-3 अंतर्गत अधिक कठोर उपाययोजना केल्या जाऊ शकतात, ज्यात बांधकाम क्रियाकलापांवर संपूर्ण बंदी आणि शाळांच्या सुट्ट्या यासारख्या उपायांचा समावेश आहे.
